Μετάβαση στο περιεχόμενο

Φορολογικοί έλεγχοι: Πώς επιλέγει υποθέσεις η ΑΑΔΕ και τι εξετάζει

16 Νοεμβρίου, 2026
Κλειστός φάκελος και μεγεθυντικός φακός σε μαρμάρινο σκαλί, συννεφιασμένο πρωινό, χωρίς κείμενο ή λογότυπα.

Η ΑΑΔΕ επιλέγει υποθέσεις για φορολογικό έλεγχο συνδυάζοντας στοιχεία από διαφορετικές πηγές και εφαρμόζοντας ανάλυση κινδύνου, σύμφωνα με άρθρο του Γιώργου Δαλιάνη στο Taxheaven στις 16 Νοεμβρίου 2026. Σε αυτή τη βάση κινείται ο ελεγκτικός προγραμματισμός του 2026. Για τον φορολογούμενο, η αφορμή ενός ελέγχου μπορεί να προκύψει και από στοιχεία εκτός της δικής του δήλωσης.

Το σύνολο των κριτηρίων επιλογής και η ακριβής στάθμισή τους δεν είναι δημόσια. Τα αριθμητικά παραδείγματα του άρθρου είναι υποθετικά και δεν αποτελούν δημοσιοποιημένα κριτήρια της ΑΑΔΕ.

Από πού προκύπτουν οι ενδείξεις

Στοιχεία προμηθευτή, διαφορές στις τραπεζικές κινήσεις ή καταγγελία πελάτη μπορεί να οδηγήσουν τη φορολογική διοίκηση να εξετάσει συναλλαγές μιας επιχείρησης. Ο έλεγχος προμηθευτή μπορεί επίσης να επεκταθεί σε επιχειρήσεις που συναλλάχθηκαν μαζί του, ιδίως αν προκύψουν ενδείξεις έκδοσης εικονικών τιμολογίων. Η ΑΑΔΕ δέχεται επώνυμες και ανώνυμες αναφορές μέσω της πλατφόρμας «Καταγγελίες Πολιτών».

Στα υποθετικά παραδείγματα περιλαμβάνεται επαγγελματίας με δηλωμένα ακαθάριστα έσοδα 75.000 ευρώ και πιστώσεις λογαριασμών 160.000 ευρώ. Σε άλλη υποθετική περίπτωση, πελάτης εμφανίζει αμοιβές 60.000 ευρώ προς συνεργάτη, ενώ ο συνεργάτης έχει δηλώσει 35.000 ευρώ από την ίδια συνεργασία. Παρουσιάζεται επίσης αγορά ακινήτου αξίας 250.000 ευρώ από φορολογούμενο με ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ.

Οι αποκλίσεις μπορεί να αφορούν και ηλεκτρονικά δεδομένα: το άρθρο παραθέτει υποθετική περίπτωση με διαβιβασμένα έσοδα 520.000 ευρώ στο myDATA και δηλωμένο κύκλο εργασιών 450.000 ευρώ. Για το 2020 απαιτείται ξεχωριστή αντιμετώπιση, καθώς το myDATA βρισκόταν στην αρχική περίοδο λειτουργίας του και διατηρούνταν οι συγκεντρωτικές καταστάσεις πελατών και προμηθευτών. Οι υποχρεώσεις των επόμενων ετών δεν μεταφέρονται αναδρομικά σε εκείνη τη χρήση.

Επιστροφές φόρου και παραγραφή

Ξεχωριστή κατηγορία αποτελούν οι έλεγχοι που συνδέονται με επιστροφές ΦΠΑ ή φόρου εισοδήματος. Η ίδια η επιστροφή δεν αποτελεί ένδειξη παράβασης: οι διαδικασίες προβλέπουν αξιολόγηση κινδύνου, ώστε ορισμένες υποθέσεις να ελέγχονται πριν από την επιστροφή και άλλες να επιστρέφονται χωρίς προηγούμενο έλεγχο. Υπάρχει και δυνατότητα μεταγενέστερου δειγματοληπτικού ελέγχου.

Για τη φορολογία εισοδήματος του 2020, όταν η προθεσμία δήλωσης έληξε το 2021, η συνήθης πενταετής παραγραφή συμπληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Η ημερομηνία αυτή δεν ισχύει ενιαία για όλες τις υποθέσεις του 2020: προβλέπονται ειδικοί λόγοι παράτασης ή μεγαλύτερης προθεσμίας, καθώς και ρυθμίσεις συντόμευσης. Η παραγραφή εξετάζεται χωριστά για κάθε υπόθεση.

Τι προβλέπεται για τον ελεγχόμενο

Ο γενικός κανόνας παραγραφής συνδέεται με την εμπρόθεσμη κοινοποίηση της πράξης προσδιορισμού φόρου· μια εντολή ελέγχου από μόνη της δεν αρκεί για τη διατήρηση του δικαιώματος καταλογισμού πέρα από την προθεσμία. Προηγείται η κοινοποίηση των προσωρινών αποτελεσμάτων και ο φορολογούμενος έχει είκοσι ημέρες για να υποβάλει εγγράφως τις απόψεις του.

Η προετοιμασία για ενδεχόμενο έλεγχο αρχίζει με τη συμφωνία βιβλίων, δηλώσεων και τραπεζικών κινήσεων. Μια ένδειξη μπορεί να δικαιολογήσει την έναρξη ελέγχου, ενώ ο καταλογισμός φόρου απαιτεί τεκμηρίωση.

Νικόλαος Παπαβασιλείου

Νικόλαος Παπαβασιλείου

Ο Νικόλαος Παπαβασιλείου, επικεφαλής της συντακτικής ομάδας των «Τυχερών Νέων» από την ίδρυσή του το 2023, έφερε μια φρέσκια ματιά και μια καινοτόμο προσέγγιση στην ανάλυση της βιομηχανίας τυχερών παιχνιδιών.